اين عصر كار بسيار سهلى است چه آنكه حضرات علماء و فقهاء در ارتباط با فنون نامبرده تأليفات و تصنيفات بسيارى از خود به جاى گذاشته‌اند كه نوعا در دسترس همگان مىباشد و بسيار ميبينيم با وجود اين وسائل و تمهيد اين مقدمات افرادى كه واحد قوه مزبور نيستند اگرچه سعى بليغ و كوشش كثير نموده ولى چندان كارى از پيش نبرده‌اند ، پس معلوم مىشود اس اساس و عمده اسباب وجوه اينقوّه است و البته بايد در نظر داشت كه وجدان اين قوه به تحصيل و اجتهاد نيست بلكه در يد با قدرت حقتعالى است كه به هركس از بنده‌گانش بخواهد مطابق حكمت و مصلحتش اعطاء مىفرمايد گرچه كثرت سعى و مجاهدت بسيار و ممارست اين مقدمات بىاثر نبوده و در تحصيل آن مدخليّت چشم‌گيرى دارد چه آنكه وجود اقدس حق تعالى خود در آيه ( 69 ) از سوره عنكبوت مىفرمايد : و الذين جاهدوان فينا لنهدينهم سبلنا و انّ اللّه لمع المحسنين . قوله : نعم يشترط مع ذلك كلّه : مشار اليه [ ذلك ] مقدمات نامبرده است . قوله : ان يكون له قوة : ضمير در [ له ] بشخصى كه در صراط اجتهاد است عائد است . قوله : من ردّ الفروع الى اصولها : ضمير در [ اصولها ] به فروع راجع بوده و مقصود از ردّ فرع به اصل اين استكه بتواند مسائل فرعيه را از قواعد اصولى استنباط نمايد . قوله : و استنباطها منها : ضمير در [ استنباطها ] بفروع و در [ منها ] باصول عائد است .